چه زمانی از لوله تراشه بدون کاف در بیهوشی نوزادان استفاده میشود؟ راهنمای کاربردی برای متخصصان بیهوشی کودکان و بخش NICU
در بیهوشی نوزادان تقریباً همیشه لوله تراشه بدون کاف انتخاب اول و ایمنترین گزینه است؛ زیرا خطر آسیب مخاط نای، تنگی زیرحنجره و استریدور پس از اکستوباسیون با لوله کافدار به مراتب بالاتر است مراجعه به مقاله «عوارض استفاده از لوله تراشه کافدار در کودکان». برای اطلاعات بیشتر درباره کاربردها در گروههای سنی مختلف به مقاله «لوله تراشه بدون کاف در چه بیمارانی استفاده میشود» مراجعه کنید. قیمت لوله تراشه بدون کاف بسته به برند و سایز معمولاً بین 100 تا ۱۸۰ هزار تومان متغیر است.
مقدمه: اهمیت انتخاب نوع لوله تراشه در نوزادان
راه هوایی نوزادان بسیار حساس، کوچک و شکننده است. قطر نای در هفتههای اول زندگی گاهی کمتر از ۴ میلیمتر است و غضروف کریکوئید شکل دایرهای سفت دارد. کوچکترین فشار یا آسیب مخاطی میتواند منجر به ادم، تنگی دائمی زیرحنجره و حتی نیاز به تراکئوستومی شود. به همین دلیل انتخاب نوع لوله تراشه در این گروه سنی از اهمیت حیاتی برخوردار است.
فرق لوله تراشه بدون کاف و با کاف در نوزادان
| ویژگی | لوله تراشه بدون کاف | لوله تراشه کافدار (حتی HVLP) |
|---|---|---|
| مکانیسم مهر و موم | تماس طبیعی با غضروف کریکوئید | باد کردن کاف |
| خطر فشار موضعی بر مخاط | بسیار کم | متوسط تا بالا (در صورت تنظیم نامناسب) |
| احتمال ایسکمی/نکروز مخاط | تقریباً صفر | موجود (حتی با فشار ۱۵-۲۰ cmH₂O) |
| خطر استریدور پس از اکستوباسیون | کم | ۲ تا ۴ برابر بیشتر |
| نیاز به مانیتورینگ فشار کاف | ندارد | ضروری و مداوم |
| احتمال آسیب طولانیمدت نای | بسیار پایین | بالاتر (بهویژه در لولهگذاری طولانی) |
| مناسبترین گروه سنی | نوزادان و اکثر شیرخواران | عموماً کودکان بالای ۲-۴ سال |
شرایط بالینی مناسب برای استفاده از لوله تراشه بدون کاف در نوزادان
تقریباً تمام موارد بیهوشی و تهویه نوزادان (۰ تا ۲۸ روز یا حتی تا ۳-۴ ماهگی) موارد مناسب استفاده از لوله بدون کاف هستند:
- جراحیهای اورژانسی و انتخابی (هر نوع عمل)
- سزارین اورژانسی و آسفیکسی هنگام تولد
- انتقال به اتاق عمل برای بستن PDA، NEC، جراحی معیوب مادرزادی
- بیهوشی برای تصویربرداری (MRI، CT) در نوزادان بدحال
- تهویه مکانیکی کوتاهمدت و میانمدت در اتاق عمل
- تقریباً تمام موارد در بخش NICU (بهجز موارد بسیار خاص)
مزایای استفاده از لوله تراشه بدون کاف در نوزادان
- کاهش چشمگیر خطر تنگی زیرحنجره اکتسابی (subglottic stenosis)
- حداقل آسیب به مخاط نای و غضروف کریکوئید
- احتمال بسیار پایینتر استریدور و نیاز به reintubation
- عدم نیاز به دستگاه مانومتر و تنظیم فشار کاف
- سادهتر و سریعتر در شرایط اورژانسی
- هزینه کمتر در بلندمدت (کاهش عوارض و مدت بستری)
- احساس امنیت بیشتر برای تیم بیهوشی کودکان
موارد منع مصرف یا محدودیتهای نسبی لوله بدون کاف
موارد منع مطلق بسیار نادر است، اما محدودیتهای نسبی عبارتند از:
- نیاز به PEEP بسیار بالا (>۸-۱۰ cmH₂O) و حجم نشت غیرقابل قبول
- جراحیهای طولانی داخل دهان/حلق که نیاز به مهر و موم کامل دارند
- خطر آسپیراسیون بسیار بالا (رفلاکس شدید + عدم محافظت راه هوایی)
- تهویه مکانیکی طولانیمدت (>۱۰-۱۴ روز) در شرایط خاص (بسیار نادر در نوزادان)
در عمل بالینی، بیش از ۹۵٪ نوزادان حتی در موارد فوقالذکر هم با لوله بدون کاف بهخوبی مدیریت میشوند.
نکات عملی در قرار دادن و تثبیت لوله تراشه بدون کاف
- انتخاب سایز دقیق (جدول زیر)
- عمق مناسب: ۷-۹ سانتیمتر در لب نوزاد ترم (rule of 7-8-9)
- فیکساسیون محکم با حداقل دو نقطه (معمولاً چانه + گونه)
- استفاده از تیوب هولدر مخصوص نوزادان یا چسب مخصوص
- چک مکرر موقعیت با کتف (capnography + مشاهده تقارن حرکات قفسه سینه)
- جلوگیری از حرکت بیش از حد سر (استفاده از بالشتک مخصوص یا رول)
- ثبت دقیق سایز و عمق در هر شیفت
جدول سایز پیشنهادی لوله تراشه بدون کاف در نوزادان
| سن/وزن نوزاد | سایز داخلی پیشنهادی (mm) | عمق تقریبی از لب (cm) | توضیحات رایجترین انتخاب |
|---|---|---|---|
| نارس <۱۰۰۰ گرم | ۲.۵ | ۶.۵ – ۷.۵ | سایز استاندارد NICU |
| نارس ۱۰۰۰-۱۵۰۰ گرم | ۲.۵ – ۳.۰ | ۷ – ۸ | ۲.۵ در اکثر موارد |
| نارس ۱۵۰۰-۲۵۰۰ گرم | ۳.۰ | ۷.۵ – ۸.۵ | بسیار متداول |
| نوزاد ترم (≥۲۵۰۰ گرم) | ۳.۰ – ۳.۵ | ۸ – ۹ | ۳.۵ در اکثر نوزادان ترم سالم |
| نوزاد ۱-۲ ماهه (۳-۵ کیلو) | ۳.۵ | ۹ – ۱۰ | انتقال تدریجی به سایز بزرگتر |
پیگیری و مانیتورینگ پس از بیهوشی با لوله بدون کاف
- چک هر ۲-۴ ساعت صدای تنفس و نشت اطراف لوله
- ارزیابی بالینی استریدور در زمان اکستوباسیون
- آمادهسازی دگزامتازون (۰.۱۵-۰.۵ mg/kg) در صورت سابقه کروپ یا لولهگذاری طولانی
- مشاهده حداقل ۴-۶ ساعت پس از اکستوباسیون در اتاق ریکاوری
- ثبت دقیق هرگونه علائم تنفسی غیرطبیعی
جمعبندی
در سال ۲۰۲۶، لوله تراشه بدون کاف همچنان استاندارد طلایی بیهوشی و تهویه نوزادان در اکثر مراکز معتبر دنیا و ایران محسوب میشود. مزایای ایمنی آن بسیار فراتر از محدودیتهای اندک است.
برای تهیه انواع سایزهای استاندارد لوله تراشه بدون کاف نوزادان (از برندهای معتبر اروپایی و آمریکایی) با قیمت رقابتی و ضمانت اصالت کالا، فروشگاه تخصصی تجهیزات پزشکی کودکان اژاومدیکال یکی از معتبرترین مراجع برای بیمارستانهای کودکان و بخشهای NICU در ایران است.
انتخاب سایز صحیح + تکنیک اصولی + تثبیت مناسب = حداکثر ایمنی راه هوایی شکننده نوزادان