لارنژیال ماسک سیلیکونی چیست و در چه بیمارانی استفاده میشود؟ راهنمای جامع برای متخصصان بهداشت
لارنژیال ماسک سیلیکونی (Silicone Laryngeal Mask Airway – LMA) یکی از ابزارهای کلیدی مدیریت راه هوایی در بیهوشی و اورژانس است که جایگزینی کمتر تهاجمی برای لوله تراشه ارائه میدهد. لارنژیال ماسک سیلیکونی 4، که معمولاً برای بزرگسالان متوسطجثه (۵۰-۷۰ کیلوگرم) مناسب است، از مواد سیلیکونی انعطافپذیر ساخته شده و در بیمارستانها و کلینیکها برای تهویه ایمن و سریع استفاده میشود. در فروشگاه معتبر اژاومدیکال میتوانید انواع سایزهای لارنژیال ماسک سیلیکونی اصل را با کیفیت بالا و قیمت مناسب تهیه کنید. این وسیله در hypopharynx قرار گرفته و راه هوایی را بدون ورود به تراشه حفظ میکند.
لارنژیال ماسک سیلیکونی چیست؟
لارنژیال ماسک سیلیکونی یک وسیله supraglottic airway است که در سال ۱۹۸۸ توسط دکتر Archie Brain معرفی شد. این ماسک از یک لوله خمیده سیلیکونی با کاف بادشونده تشکیل شده که در انتها یک ماسک بیضیشکل دارد. مواد سیلیکونی آن انعطافپذیر، زیستسازگار و مقاوم به حرارت است، که امکان استریلسازی مکرر را فراهم میکند.
لارنژیال ماسک سیلیکونی چگونه کار میکند؟
LMA با قرارگیری در hypopharynx، ماسک آن supraglottic structures (مانند epiglottis و laryngeal inlet) را پوشش میدهد و یک seal نسبی ایجاد میکند. کاف بادشونده (با هوا یا سالین) فشار ملایمی روی بافتها اعمال کرده و اجازه تهویه مثبت (positive pressure ventilation) را میدهد. این
مکانیسم بدون نیاز به لارنگوسکوپی مستقیم، راه هوایی را باز نگه میدارد و اکسیژنرسانی را تسهیل میکند.
تفاوت لارنژیال ماسک سیلیکونی با لوله تراشه
لوله تراشه (Endotracheal Tube – ETT) یک روش تهاجمیتر است که مستقیماً به تراشه وارد میشود، در حالی که LMA supraglottic است.
| ویژگی | لارنژیال ماسک سیلیکونی (LMA) | لوله تراشه (ETT) |
|---|---|---|
| روش قرارگیری | بدون لارنگوسکوپ مستقیم، آسانتر | نیاز به لارنگوسکوپ، پیچیدهتر |
| سطح تهاجم | کمتر (supraglottic) | بیشتر (intratracheal) |
| حفاظت از آسپیراسیون | متوسط (seal نسبی) | عالی (کاف در تراشه) |
| زمان قرارگیری | سریع (۱۰-۳۰ ثانیه) | طولانیتر (۳۰-۶۰ ثانیه) |
| مناسب برای | جراحیهای elective کوتاه | جراحیهای طولانی یا ریسکدار |
مزایای استفاده از لارنژیال ماسک سیلیکونی
- آسانی استفاده: نیاز به مهارت کمتری نسبت به ETT دارد، ایدهآل برای پرسنل غیرمتخصص در اورژانس.
- کاهش تروما: کمتر باعث آسیب به دندانها، گلو یا حنجره میشود.
- تهویه بهتر: نسبت به ماسک صورت، seal بهتری ایجاد کرده و اجازه hand-free ventilation را میدهد.
- زمان کمتر: قرارگیری سریعتر، کاهش زمان بیهوشی induction.
- کاهش نیاز به داروهای ریلکسکننده عضلانی: در بسیاری موارد بدون نیاز به succinylcholine.
معایب و محدودیتهای لارنژیال ماسک سیلیکونی
- خطر آسپیراسیون: seal کامل نیست، بنابراین در بیماران با ریسک regurgitation بالا مناسب نیست.
- فشار تهویه محدود: معمولاً تا ۲۰-۳۰ cmH2O، نه برای بیماران با compliance پایین ریه.
- عدم حفاظت کامل راه هوایی: در موارد خونریزی یا ترشحات زیاد، ممکن است مسدود شود.
- نیاز به نظارت مداوم: ممکن است جابجا شود.
- هزینه: مدلهای چندبار مصرف نیاز به استریلسازی دارند.
لارنژیال ماسک سیلیکونی در چه بیمارانی استفاده میشود؟
LMA برای بیماران ASA I-II در جراحیهای elective کوتاهمدت (مانند جراحیهای چشم، دندانپزشکی، یا عملهای سرپایی) ایدهآل است. همچنین در کودکان، افراد چاق خفیف، و بیماران بدون ریسک آسپیراسیون بالا. در اورژانس، برای احیای اولیه راه هوایی در بیماران unconscious بدون gag reflex استفاده میشود.
موارد منع مصرف لارنژیال ماسک سیلیکونی
- بیماران با full stomach (ریسک regurgitation بالا، مانند بارداری، obesity شدید، یا پس از غذا).
- بیماران با airway anatomy غیرطبیعی (مانند tumor، stricture).
- موارد نیاز به فشار تهویه بالا (مانند ARDS، asthma شدید).
- بیماران با ریسک خونریزی airway (مانند تروما صورت).
- کودکان زیر ۱۰ کیلوگرم (نیاز به سایزهای خاص).
کاربرد لارنژیال ماسک سیلیکونی در بیهوشی عمومی
در بیهوشی عمومی، LMA جایگزین ماسک صورت یا ETT در جراحیهای کوتاه (کمتر از ۲ ساعت) است. اجازه spontaneous breathing یا controlled ventilation را میدهد. در اتاق عمل، برای induction با propofol یا sevoflurane استفاده میشود و کاهش نیاز به intubation را فراهم میکند.
استفاده از لارنژیال ماسک سیلیکونی در اورژانس
در اورژانس، LMA بخشی از الگوریتم ALS (Advanced Life Support) است. برای مدیریت راه هوایی در cardiac arrest یا trauma، زمانی که intubation فوری ممکن نیست. مدلهای disposable در آمبولانسها مفید هستند.
سایزبندی و نحوه انتخاب لارنژیال ماسک سیلیکونی
سایز بر اساس وزن بیمار انتخاب میشود:
| سایز LMA | وزن بیمار (kg) | حجم کاف (ml) | کاربرد اصلی |
|---|---|---|---|
| ۱ | کمتر از ۵ | ۴ | نوزادان |
| ۱.۵ | ۵-۱۰ | ۷ | کودکان کوچک |
| ۲ | ۱۰-۲۰ | ۱۰ | کودکان |
| ۲.۵ | ۲۰-۳۰ | ۱۴ | کودکان بزرگ |
| ۳ | ۳۰-۵۰ | ۲۰ | بزرگسالان کوچک |
| ۴ | ۵۰-۷۰ | ۳۰ | بزرگسالان متوسط |
| ۵ | ۷۰-۱۰۰ | ۴۰ | بزرگسالان بزرگ |
انتخاب بر اساس وزن، اما anatomy دهان هم بررسی شود.
نحوه صحیح گذاشتن لارنژیال ماسک سیلیکونی
۱. بیمار را در موقعیت sniffing قرار دهید. ۲. کاف را کامل deflate کنید. ۳. لوله را lubricate کنید. ۴. ماسک را از سقف دهان وارد کنید تا به hypopharynx برسد. ۵. کاف را با حجم مناسب باد کنید (بدون overinflation). ۶. اتصال به ventilator و چک capnography برای تأیید موقعیت.
عوارض احتمالی و نکات ایمنی
عوارض: سوزش گلو (۳۰%)، laryngospasm، آسپیراسیون (کمتر از ۱%)، آسیب عصب lingual. نکات ایمنی: همیشه capnography استفاده کنید، فشار کاف را چک کنید (کمتر از ۶۰ cmH2O)، و در موارد مشکوک به ETT تغییر دهید.
تفاوت لارنژیال ماسک سیلیکونی یکبار مصرف و چندبار مصرف
- یکبار مصرف: استریل، بدون نیاز به اتوکلاو، کاهش خطر عفونت، اما گرانتر.
- چندبار مصرف: سیلیکونی مقاوم، قابل اتوکلاو تا ۴۰ بار، اقتصادی برای بیمارستانها، اما نیاز به نگهداری دقیق.
نکات مهم نگهداری و استریل لارنژیال ماسک سیلیکونی
برای مدلهای چندبار مصرف: پس از استفاده، با آب و صابون شستشو دهید، سپس اتوکلاو در ۱۳۴ درجه سانتیگراد. چک آسیب (ترک، نشت) قبل از هر استفاده. ذخیره در محیط خشک و دور از نور مستقیم. مدلهای disposable را بلافاصله دور بیندازید.
جمعبندی و توصیههای بالینی
لارنژیال ماسک سیلیکونی ابزاری ایمن و کارآمد برای مدیریت راه هوایی در بیهوشی elective و اورژانس است، به شرط انتخاب صحیح بیمار و رعایت پروتکلها. توصیه: همیشه آموزش پرسنل را جدی بگیرید، از برندهای معتبر مانند Teleflex یا Ambu استفاده کنید، و در موارد پیچیده به ETT بازگردید. برای تهیه لارنژیال ماسک سیلیکونی اصل در سایزهای مختلف، به اژاومدیکال مراجعه کنید – جایی که کیفیت و اصالت تضمینشده است.